کیش "مردانگی" و دفاعی از مردان "مرد"
معرفی و نقد کتاب "مردانگی" اثر هاروی سی. منسفیلد

اعظم کم گویان

آیا دفاع از "مردانگی" مردها در زمانه ای که مردان "مرد" موجب شوخی و مزاح می شوند – کار سختی است؟ هاروی سی. منسفیلد پروفسور مطالعات دولت در دانشگاه هاروارد مولف کتاب جدیدی در این زمنیه است.

دنیا و جامعه ما - حداقل بخشهایی از آن – تا حدودی تکان خورده مخلوط شده و دیگر دوره ای که مردها مرد بودند و دخترها دختر سپری شده است. شاید همین هم پروفسور منسفیلد را به صرافت نوشتن و دفاع از مردانگی مردان انداخته است. مردانگی از سوی ارسطو تا نیچه و تا مارکس و سیمون دوبوار مورد بحث قرار گرفته است. اما پیام منسفیلد این است: مردها طبیعتا قویتر تسلط جو تهاجمی و مطمئن به خود هستند و خطر می کنند. زنان جنس ضعیف ترند و باید با این واقعیت کنار بیایند و سعی نکنند مثل مردها باشند و با انتقاد ملایم و ملاطفت زنانه  جنبه های افراطی "مردانگی" را تعدیل کنند. منسفیلد می گوید شاغل بودن زنان و برابری در زندگی اجتماعی تا جایی مفید هستند که نقشهای جنسیتی را در زندگی خصوصی بین زن و مرد مخدوش و تضعیف نکنند. او معتقد است که زنان نباید بیش از یک سوم درآمد مشترک زن و شوهر را کسب کنند و باید دو سوم کار خانگی و نه کمتر از آن را انجام دهند. منسفیلد همچنین عقیده دارد که زن و مرد متاهل و غیر متاهل باید نقش های معمول زن و شوهر را بعهده بگیرند یعنی مرد: شوهر و فرمانروا و حامی و نان آور اصلی باشد و زن بعنوان همسر کانون گرم خانه و خانواده را نگه دارد و با نرمی و ملاطفت منتقد باشد.

منسفیلد هشدار می دهد که عنصر حامی بودن مرد و اقتدار مردانه بدلیل اصرار زنان در شرکت در زندگی اجتماعی و حقوق برابر در خطر قرار گرفته است. منسفیلد زنانی را که معتقدند انسانها باید بدون ملاحظه زن یا مرد بودن استخدام شوند و ارتقا یابند را بسختی و تندی مورد انتقاد قرار می دهد و می گوید شاغل بودن زنان به "مردانه" بودن و "مردانگی" مردها لطمه می زند. منسفیلد می کوشد زنان را در مورد مزایای مردانگی و مردانه بودن مردها وسوسه و ترغیب کند.

اینها هنوز کافی نیست تا کل نسخه منفسیلد برای جامعه و رابطه زن و مرد را دریابید. منسفیلد در کتابش می گوید: "زن برای مقابله با تجاوز جنسی بیشتر از هنرهای رزمی و پلیس – احتیاج به نوعی حیا و نجابت زنانه دارد تا بتواند با دست درازی و رفتار ناخواسته از سوی مردان مردان مقابله کند." وی همانجا خیلی جدی می گوید: "در تجربه من برای مردی که جلب زنی شده است  اگر آن زن عصبانی شود از نظر مرد فقط خوشگلی و جذابیت او محو می شود و مرد هرگز نسبت به این زن احساس ترس و ارعاب نمی کند"!

منسفیلد در کتابش متناوبا به هزل خود می رسد: "می خواستم این کتاب را دفاعی محجوبانه از مردانگی بنامم اما مردان "مردانه" با حیا و محجوب نیستند و من نمی خواهم مانند مردهای زن – ذلیل ظاهر شوم یا به دیده تحقیر به مردان "دارای مردانگی" بنگرم." وی حتی اقدامات جورج بوش رئیس جمهور آمریکا را بعنوان افراط در مردانگی بر می شمارد.  

کتاب منسفیلد در رسانه های دست راستی با استقبال گرمی روبرو شده است. کیش "مردانگی" از سوی دست راستی ها و محافظه کاران رو به رشد بوده است و روزنامه وال استریت ژورنال یکی از اصلی ترین ابزارهای اشاعه این کیش و دفاع از ارزشهای سنتی و ارتجاعی در مورد مردانگی و خانواده و رابطه زن و مرد بوده است. رسانه های دیگری از قبیل امریکن انترپرایز و نشنال ریویو نیز در این کمپین سهیم هستند. این کیش مردانگی بیش از هرکس با بوش و سیاستمداران دست راستی همراه او تداعی شده است. جان وین نیز آیکون محبوب این کیش مردانگی بوده است. ریچ لوری سردبیر نشنال ریویو از جنگی "علیه مردانگی" در آمریکا صحبت می کند و می گوید که بوش بعنوان سمبل یک غیر روشنفکر و مرد اهل عمل توانست رای دهندگان را به خود جلب کند. اریکا والتر که خود را مادر خانه دار و نویسنده کاتولیک می داند می گوید: "مردانه بودن" یک رنسانس را از سر گذرانده و دارد احیا می شود و این رنسانس بخشا مدیون دستگاه بوش- چینی است که فرنگ سیاسی را تغییر داده اند.

اگر تفاوت زبان آکادمیک منسفیلد را با زبان آخوندی مطهری و خمینی و امثال آنها کنار بگذاریم می بینیم که سرمایه داری  و ارتجاع زن ستیز همه جا با یک زبان حرف می زند: مردانگی مردان و طبیعت شکننده زنان و کار خانگی و اینکه مرد مرد است و زن و زن و زن باید با حیا باشد و تعیین اینکه زن چه بخورد و چه بپوشد و با کی محرم است و کجا برود و ....

اما دنیا تغییر کرده  است و ما باید بیش از این عرصه را بر این ارتجاع که از دانشگاه تا خانه ومدرسه و حکومت علیه زنان وقیحانه عمل می کند- تنگ تر کنیم.